Yeni
İndirim

İDARİ YARGILAMA HUKUKU 4 . BASKI 2026 BU ÜRÜN ÖN SİPARİŞTİR 19.10.2026 TARİHİNDE SEVK EDİLECEKTİR

1.600,00 TL
1.280,00 TL
Kategori
Stok Kodu
9786255785268
*1.280,00 TL den başlayan taksitlerle!
Birinci Baskıya Önsöz ....................................................................................................... III
Dördüncü Baskıya Önsöz ve Teşekkür .............................................................................. IX
Kısaltmalar ...................................................................................................................... XI

BİRİNCİ KISIM
İDARENİN YARGI DIŞI DENETİMİ,

İDARÎ UYUŞMAZLIKLAR İÇİN ÖNGÖRÜLEN ALTERNATİF ÇÖZÜM YOLLARI,
YARGISAL DENETİM VE İDARÎ YARGILAMA USULÜ HUKUKU

BİRİNCİ BÖLÜM
İDARENİN YARGI DIŞI DENETİMİ VE

İDARÎ UYUŞMAZLIKLAR İÇİN ÖNGÖRÜLEN ALTERNATİF ÇÖZÜM YOLLARI
§ 1 YARGI DIŞI DENETİM YOLLARI ................................................................................... 3
I. İDARENİN TBMM TARAFINDAN DENETLENMESİ .................................................... 3
1. Genel Olarak .................................................................................................... 3
2. İdarenin TBMM Bünyesindeki Komisyonlarca Denetlenmesi .......................... 4
a. İdarenin TBMM Dilekçe Komisyonu Tarafından Denetlenmesi ................ 4
b. İdarenin TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu Tarafından
Denetlenmesi ........................................................................................... 6
II. İDARENİN TBMM ADINA SAYIŞTAY’CA DENETLENMESİ ......................................... 7
1. Sayıştay’ın Anayasal Konumu .......................................................................... 7
2. Sayıştay’ın Denetim Görevleri ....................................................................... 10
a. Düzenlilik Denetimi ve Performans Denetimi (6085 sayılı Kanun
md.36) .................................................................................................... 10
b. Diğer Denetimler .................................................................................... 11
c. Genel Uygunluk Bildirimi ........................................................................ 11
d. Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Denetlenmesi ........................................ 12
III. İDARENİN KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (KDK) TARAFINDAN
DENETLENMESİ ..................................................................................................... 13
1. Genel Olarak .................................................................................................. 13
2. KDK’nun Görevleri ......................................................................................... 13
3. KDK’na Başvurma .......................................................................................... 14
4. Başvuruların İncelenme Usulü ....................................................................... 16
5. Raporlar ......................................................................................................... 17

XVI İdari Yargılama Hukuku
IV. İDARENİN CUMHURBAŞKANI TARAFINDAN DEVLET DENETLEME KURULU
(DDK) ARACILIĞIYLA DENETLENMESİ.................................................................... 17
V. İDARENİN DENETİM KURUM VE KURULLARI TARAFINDAN DENETLENMESİ ........ 20
1. İdarenin Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Tarafından
Denetlenmesi ................................................................................................ 20
a. Genel Olarak ........................................................................................... 20
b. Başvuru (6701 sayılı Kanun md.17) ........................................................ 21
c. Başvuru ve Re’sen İncelemelerin Karara Bağlanması (6701 sayılı
Kanun md.18,19 ve 20) .......................................................................... 21
2. İdarenin Kamu İhale Kurumu Tarafından Denetlenmesi ............................... 22
3. İdarenin Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu Tarafından
Denetlenmesi ................................................................................................ 23
VI. İDARENİN KENDİSİNİ DENETLEMESİ ..................................................................... 24
1. İsti’taf Denetimi-Hiyerarşik Denetim ............................................................. 24
2. Vesayet Denetimi .......................................................................................... 26
3. Zorunlu İdarî İtirazlar Yoluyla Denetim .......................................................... 27
4. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda Düzenlenen Zorunlu İdarî İtirazlar
Yoluyla İhale İşlemlerinin Denetimi ............................................................... 29
a. Şikâyet .................................................................................................... 30
b. İtirazen Şikâyet ....................................................................................... 30
c. Şikâyet ve İtirazen Şikâyetin İhale İşlemleri Üzerine Etkisi ..................... 32
§ 2 İDARİ UYUŞMAZLIKLAR İÇİN ÖNGÖRÜLEN YARGI DIŞI ALTERNATİF ÇÖZÜM
YOLLARI .................................................................................................................. 32
I. TAHKİM................................................................................................................. 33
1. Genel Olarak .................................................................................................. 33
2. Kamu Hizmeti İmtiyaz Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklarda
Tahkim ........................................................................................................... 34
3. Spor Tahkimi .................................................................................................. 36
II. SULH ..................................................................................................................... 37
1. Genel Olarak .................................................................................................. 37
2. 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Getirilen Sulh Yolu .................... 38
3. Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Giderilmesi İçin
Öngörülen Sulh Yolu ...................................................................................... 39
III. UZLAŞMA .............................................................................................................. 45
1. Kamulaştırma Kanunu’nda Düzenlenmiş Olan Uzlaşma ................................ 45
2. Vergi Usul Kanunu’na göre Uzlaşma.............................................................. 47
a. Genel Olarak ........................................................................................... 47
b. Tarhiyat Öncesi Uzlaşma ........................................................................ 48
c. Tarhiyat Sonrası Uzlaşma ....................................................................... 49

İçindekiler XVII

İKİNCİ BÖLÜM

YARGISAL DENETİMDE UYGULANAN SİSTEMLER,
YARGI DENETİMİNİN KAPSAMI VE SINIRLARI

§ 1 İDARENİN YARGISAL DENETİMİNDE UYGULANAN SİSTEMLER ................................. 53
I. GENEL OLARAK ..................................................................................................... 53
II. YARGI DENETİMİNDE UYGULANAN BELLİ BAŞLI SİSTEMLER ................................ 54
1. Yargı Birliği Sistemi ........................................................................................ 54
2. İdarî Yargı Sistemi .......................................................................................... 55
a. Kuruluş Yönünden .................................................................................. 55
b. Görevleri Yönünden ............................................................................... 56
III. TÜRKİYE’DE UYGULANAN İDARÎ YARGI SİSTEMİ VE ÖZELLİKLERİ ......................... 56
1. Ülkemizdeki İdarî Yargı Sistemi ..................................................................... 56
2. Ülkemizdeki İdarî Yargı Sisteminin Özellikleri ................................................ 59
a. İdarî Yargı Sistemi Dayanağını Anayasa’dan Almaktadır. ....................... 59
b. İdarî Yargı Yerlerinin Görev Alanı Geniş Kapsamlı Tutulmuştur. ............ 60
§ 2 YARGI DENETİMİNİN KAPSAMI VE SINIRLARI........................................................... 60
I. YARGI DENETİMİNİN KAPSAMI ............................................................................. 60
1. Anayasal ve Yasal Kısıntılar ............................................................................ 61
a. 1924 Anayasası Döneminde ................................................................... 61
b. 1961 Anayasası Döneminde ................................................................... 61
c. 12 Eylül 1980’den Sonra Millî Güvenlik Konseyi Tarafından
Getirilen Yasal Kısıntılar .......................................................................... 63
d. 1982 Anayasası Dönemi ......................................................................... 64
e. 07.05.2010 tarih ve 5982 Sayılı Kanun ve 17.03.2011 Tarih ve
6214 Sayılı Kanun ile Yapılan Anayasa Değişikliklerinden Sonra ............ 65
f. 20.01.2017 tarih ve 6771 sayılı Kanun ile Yapılan Anayasa
Değişikliklerinden Sonra ......................................................................... 67
2. Yargı Kısıntıları (Hükûmet Tasarrufları) ......................................................... 69
a. Fransa'da Hükûmet Tasarrufları ............................................................. 70
b. 1924 Anayasası Döneminde Danıştay’ın Hükûmet Tasarrufları
Anlayışı ve Uygulaması ........................................................................... 71
ba. Mukabele bilmisil işlemleri ............................................................. 71
bb. Mecburî İskân (Yerleştirme) ile İlgili İşlemler ................................. 71
bc. Vatandaşlık İşleri ile İlgili İşlemler ................................................... 71
bd. Yabancıların Sınır Dışı Edilmeleri ile İlgili İşlemler ........................... 72
c. Bugün için Hükûmet Tasarrufları Anlayışı Geçerli Olabilir mi? ............... 72
II. İDARÎ YARGI DENETİMİNİN SINIRLARI (İDARENİN TAKDİR YETKİSİ) ...................... 74
1. Genel Olarak .................................................................................................. 74

XVIII İdari Yargılama Hukuku
2. Bağlı Yetki-Takdir Yetkisi Kavramları ............................................................. 75
a. Bağlı Yetki ............................................................................................... 75
b. Takdir Yetkisi .......................................................................................... 76
3. Takdir Yetkisinin İdarî İşlemlerin Unsurları ile İlişkisi ..................................... 78
a. Konu Unsurunda Takdir Yetkisi .............................................................. 78
b. Yetki, Şekil-Usul ve Maksat Unsurlarında Takdir Yetkisi Olabilir
mi? 79
c. Sebep Unsurunda Takdir Yetkisi ............................................................. 79
ca. İşlemin Sebep Unsuru Belirsiz Hukuk Kavramları
(“Unbestimmte Rechtsbegriffe”) ile İfade Edilmiş Olabilir. ............. 79
cb. İşlemin Sebebi Hiç Gösterilmemiştir. .............................................. 82
4. Takdir Yetkisinin Sınırları ve Takdir Yetkisine Dayalı İşlemlerin Yargısal
Denetimi ........................................................................................................ 84
a. Yetki ve Şekil Kurallarına Uygunluğun Denetlenmesi ............................. 86
b. Sebep Yönünden Denetim...................................................................... 87
c. Yetki Veren Kanun Hükmüne Uygunluğun Denetlenmesi ...................... 87
d. Amaç Yönünden Denetim ...................................................................... 88
e. Eşitlik İlkesine Uygunluğun Denetlenmesi .............................................. 89
f. Ölçülülük İlkesine Uygunluk Yönünden Denetim ................................... 90

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İDARÎ YARGI YERLERİ, MAHKEMELERİN BAĞIMSIZLIĞI VE TARAFSIZLIĞI
§ 1 BÖLGE İDARE, İDARE VE VERGİ MAHKEMELERİ ....................................................... 98
I. BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ ............................................................................... 98
1. Kuruluş ve Oluşumu ...................................................................................... 98
2. Dairelerin Görevleri, Toplantı ve Kararları ..................................................... 98
3. Başkan ........................................................................................................... 99
4. Başkanlar Kurulunun Oluşumu, Toplantı ve Kararları ile Görevleri ............... 99
5. Adalet Komisyonu (2576 sayılı Kanun md.3/G) ........................................... 100
II. İDARE VE VERGİ MAHKEMELERİ ......................................................................... 100
1. Kurulmaları ve Kaldırılmaları ....................................................................... 100
2. Oluşumları ve Toplantıları ........................................................................... 101
3. Görevleri ...................................................................................................... 101
III. BÖLGE İDARE, İDARE VE VERGİ MAHKEMELERİNİN BAŞKAN VE ÜYELERİ .......... 101
§ 2 DANIŞTAY ............................................................................................................. 102
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 102
II. DANIŞTAY’IN GÖREVLERİ .................................................................................... 103
1. İdarî Görevleri.............................................................................................. 103
a. Görüş Bildirme (İstişarî) ve İnceleme Görevleri .................................... 103
b. Diğer İdarî Görevler .............................................................................. 103

İçindekiler XIX
2. Yargısal Görevleri ......................................................................................... 104
a. Temyiz Mercii Olarak Görevleri ............................................................ 104
b. İlk Derece Mahkemesi Olarak Görevleri ............................................... 104
c. İçtihadı Birleştirme Kararları Vermek ................................................... 105
d. Belediyeler ile il Özel İdarelerinin Seçimle Gelen Organlarının
Organlık Sıfatını Kaybetmeleri Hakkındaki İstemleri Karara
Bağlama ................................................................................................ 105
III. DANIŞTAY’IN İDARÎ GÖREVLERİNİ YERİNE GETİREN ORGANLARI ....................... 105
1. İdari Daire .................................................................................................... 105
2. İdari İşler Kurulu .......................................................................................... 105
IV. DANIŞTAY’IN İŞLEYİŞİNİ SAĞLAYAN İDARÎ ORGANLARI ...................................... 106
1. Genel Kurul .................................................................................................. 106
2. Başkanlar Kurulu .......................................................................................... 106
3. Başkanlık Kurulu .......................................................................................... 107
4. Yüksek Disiplin Kurulu ................................................................................. 107
5. Disiplin Kurulu ............................................................................................. 107
6. Genel Sekreterlik ......................................................................................... 108
7. İdari Hizmet Büroları ve Kalemler ................................................................ 108
V. DANIŞTAY’IN YARGISAL GÖREVLERİNİ YERİNE GETİREN ORGANLARI ................ 108
1. Dava Daireleri .............................................................................................. 108
2. İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları ......................................................... 109
a. Oluşumları (DK md.17) ......................................................................... 109
b. Görevleri (DK md.38) ............................................................................ 110
3. İçtihatları Birleştirme Kurulu ....................................................................... 110
VI. DANIŞTAY PERSONELİ ......................................................................................... 111
1. Meslek Mensupları ...................................................................................... 111
a. Danıştay Başkanı................................................................................... 111
b. Danıştay Başsavcısı ............................................................................... 112
c. Danıştay Başkanvekilleri ....................................................................... 112
d. Daire Başkanları .................................................................................... 112
e. Danıştay Üyeleri ................................................................................... 112
2. Yardımcı Personel ........................................................................................ 113
a. Tetkik Hâkimleri.................................................................................... 113
b. Danıştay Savcıları .................................................................................. 113
c. Memurlar ve Diğer İdari Personel ........................................................ 113
§ 3 MAHKEMELERİN BAĞIMSIZLIĞI VE TARAFSIZLIĞI İLKELERİ .................................... 113
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 113
II. MAHKEMELERİN BAĞIMSIZLIĞI İLKESİ ................................................................ 115
1. Mahkemelere Emir ve Talimat Verilemeyeceği, Tavsiye ve Telkinde
Bulunulamayacağı ilkesi .............................................................................. 115

XX İdari Yargılama Hukuku
2. Görülmekte Olan Bir Dava ile İlgili Olarak TBMM de Görüşme
Yapılamayacağı ve Beyanda Bulunulamayacağı İlkesi ................................. 115
3. Mahkeme Kararlarının Bağlayıcılığı İlkesi .................................................... 115
4. Diğer Anayasal İlke ve Kurallar .................................................................... 115
5. Yargıç Güvencesi İlkesi ................................................................................ 116
6. Hâkimler ve Savcılar Kurulu ......................................................................... 117
III. YARGIÇLARIN TARAFSIZLIĞI ................................................................................ 120
1. Yargıcın Davaya Bakmaktan Yasaklı Olduğu Haller ...................................... 120
2. Yargıcın Reddi .............................................................................................. 121
a. Yargıcın Reddi Nedenleri ...................................................................... 121
b. Ret Usulü .............................................................................................. 122
ba. Taraflardan birinin yargıcı reddetmesi .......................................... 122
bb. Yargıcın çekinmesi (yargıcın kendini reddetmesi) ......................... 123
c. Çekinme ve Reddin Karara Bağlanması ................................................ 123
ca. Danıştay'da Çekinme ve Reddin Karara Bağlanması ..................... 123
cb. Mahkemelerde Çekinme ve Reddin Karara Bağlanması ............... 124

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

YARGISAL DENETİMİN HUKUKSAL ARAÇLARI (İDARÎ DAVALAR)

§ 1 İPTAL DAVALARI ................................................................................................... 126
I. TANIMI ve NİTELİĞİ ............................................................................................ 126
II. ÖZELLİKLERİ ........................................................................................................... 127
1. İptal Davasının Konusunu İdarî İşlemler Oluşturur. ..................................... 127
2. İptal Davaları, Kesin ve Yürütülmesi Gereken İdarî İşlemler Hakkında
Açılır............................................................................................................. 130
a. Kesin İşlemler ve Yürütülmesi Gereken İşlemler .................................. 130
b. Kesinleşmiş İşlemler ............................................................................. 133
3. İptal Davası Bir İdarî İşlemin Hukuka Aykırılığı İddiasıyla ve İptalinin
Sağlanması Amacıyla Açılır. ......................................................................... 133
4. İptal Davasında Dava Edilen İşlemin Hukuka Uygun Olup Olmadığı,
Kural Olarak İşlemin Yapıldığı Tarihteki Hukukî Duruma göre
Belirlenir. ..................................................................................................... 134
5. İptal Davası Objektif Nitelikleri Ağır Basan Bir Dava Türüdür ...................... 137
6. İptal Davası, Menfaati İhlâl Edilenler Tarafından Açılır................................ 138
§ 2 TAM YARGI DAVALARI .......................................................................................... 140
I. TANIMI VE NİTELİĞİ ............................................................................................ 140
II. TÜRLERİ .............................................................................................................. 140
1. Tazminat Davaları ........................................................................................ 140
2. İstirdat (Geri Alma) Davaları ........................................................................ 141

İçindekiler XXI
3. İdarî Sözleşmelerden Doğan Davaların Niteliği............................................ 141
4. Vergi Davalarının Niteliği ............................................................................. 142
III. TAM YARGI DAVASININ KONUSU ....................................................................... 142
1. İdarî İşlemler Nedeniyle Açılacak Tam Yargı Davaları (İYUK md.12) ............ 142
a. İdarî İşlemlere Karşı Doğrudan Tam Yargı Davası Açılması ................... 143
b. İptal ve Tam Yargı Davalarının Birlikte Açılması ................................... 143
c. İptal Davası Açıldıktan Sonra Tam Yargı Davası Açılması ...................... 144
d. Bir İdarî İşlemin İcrası Üzerine Tam Yargı Davası Açılması .................... 145
2. İdarî Eylemler Nedeniyle Açılacak Olan Tam Yargı Davaları (İYUK
md.13) ......................................................................................................... 145
a. Zorunlu İdarî Başvuru Yapılması (Ön Karar Alınması) ........................... 146
b. Zorunlu İdarî Başvurunun Süresi .......................................................... 147
3. Başvurunun İncelenme Usulü ...................................................................... 153

BEŞİNCİ BÖLÜM
İDARÎ YARGILAMA HUKUKU

§ 1 İDARÎ YARGILAMADA UYGULANACAK USUL KURALLARI ....................................... 155
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 155
II. İDARÎ YARGILAMA HUKUKUNUN KAYNAKLARI................................................... 156
1. Anayasa, İdari Yargılama Usulü Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri
Kanunu ........................................................................................................ 156
2. Yargı İçtihatları............................................................................................. 158
3. Öğreti ........................................................................................................... 158
III. İDARÎ YARGILAMA USULÜNÜN TEMEL İLKELERİ ................................................. 159
1. Genel Olarak ................................................................................................ 159
2. İncelemenin Evrak Üzerinden Yapılması ve Yazılılık İlkeleri ......................... 159
3. Mahkemenin Aktifliği ya da Re’sen Araştırma (Tahkik) İlkesi ...................... 160
a. İlkenin Anlam ve Kapsamı..................................................................... 160
b. Re’sen Tahkik Yetkisi Sebep İkamesini de Kapsar mı? .......................... 163
c. İlkenin Kanıtlama Yükü Üzerine Etkisi .................................................. 164
§ 2 ADİL YARGILANMA HAKKI ..................................................................................... 168
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 168
II. ADİL YARGILANMA HAKKININ İÇERDİĞİ İLKELER ................................................ 171
1. Kanunla Kurulmuş Bağımsız ve Tarafsız Mahkemede Yargılanma
Hakkı (Mahkeme Hakkı) .............................................................................. 171
2. Mahkemeye Erişim Hakkı ............................................................................ 172
3. Hakkaniyete Uygun Yargılanma Hakkı ......................................................... 173
a. Silahların Eşitliği İlkesi ........................................................................... 173
b. Çelişmeli Yargılama İlkesi ..................................................................... 174

XXII İdari Yargılama Hukuku
4. Kararın (Hükmün) Adil Olup Olmadığının Bir Başka Yargı Mercii
Tarafından Denetlenmesini İsteme Hakkı ................................................... 174
5. Gerekçeli Karar İlkesi ................................................................................... 176
6. Makul Sürede Yargılanma Hakkı .................................................................. 177
7. Mahkeme Kararlarının Uygulanmasını İsteme Hakkı .................................. 179

İKİNCİ KISIM

İDARÎ YARGININ GÖREV ALANI VE İDARÎ YARGIDA GÖREV VE YETKİ

BİRİNCİ BÖLÜM
İDARÎ YARGININ GÖREV ALANI

§ 1 GÖREV KAVRAMI VE ÜLKEMİZDEKİ ÇEŞİTLİ YARGI YERLERİ ................................... 183
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 183
II. YARGI KOLU (DÜZENİ) VE ÜLKEMİZDEKİ BELLİ BAŞLI YARGI KOLLARI ................ 184
III. GÖREV KURALLARININ NİTELİĞİ VE GÖREVSİZLİK KARARI ................................. 185
§ 2 BİR YARGI KOLU OLARAK İDARÎ YARGININ GÖREV ALANININ
BELİRLENMESİNDE KULLANILAN ÖLÇÜTLER .......................................................... 186
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 186
II. İDARÎ İŞLEM -EYLEM ÖLÇÜTÜ İLE İDARÎ YARGI KOLUNUN GÖREV
ALANININ BELİRLENMESİ .................................................................................... 189
1. İdare Organlarının İdarî İşlem ve Eylemlerinden Doğan Davalar İdarî
Yargıda Görülecektir. ................................................................................... 189
2. Yasama Organı ve Yargı Organlarının İdarî İşlemleri ile Özel Hukuk
Tüzel Kişilerinin İdarî İşlemleri ..................................................................... 190
a. Yasama Organından Çıkan İdarî İşlemler .............................................. 191
b. Yargı Organlarından Çıkan İdarî İşlemler .............................................. 191
c. Özel Hukuk Tüzel Kişilerinin İdarî İşlemleri ........................................... 192
3. Yüksek Seçim Kurulu’nun İdarî İşlemleri...................................................... 193
III. İDARÎ YARGININ GÖREV ALANININ ANAYASAL BİR DAYANAĞI VAR MIDIR? ...... 193
1. Sorunun Belirlenmesi .................................................................................. 193
2. Anayasa Mahkemesi’nin İdarî Yargının Görev Alanı Sorununa
Yaklaşımı ...................................................................................................... 194
a. 1961 Anayasası Döneminde ................................................................. 194
b. 1982 Anayasası Döneminde ................................................................. 195
§ 3 İDARÎ YARGININ GÖREV ALANI DIŞINDA KALAN DAVALAR.................................... 201
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 201
II. İDARENİN ÖZEL HUKUK SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN DAVALAR ...................... 202
III. KAMU GÖREVLİLERİNE VE ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE KARŞI AÇILAN DAVALAR ............. 202

İçindekiler XXIII
1. Kamu Görevlilerinin Kişisel Kusurlu Tutum ve Davranışları Nedeniyle
Açılan Davalar .............................................................................................. 202
2. Genel Olarak Kamu Görevlilerinin İdareye Vermiş Oldukları Zararların
Tazmini İstemiyle Açılan Davalar ................................................................. 203
3. Kamu Görevlilerine Karşı Açılacak Rücu Davaları ........................................ 203
4. İdarece Kamu Görevlilerine Yapılan Haksız Ödemelerin Geri Alınması
İstemiyle Açılan Davalar .............................................................................. 204
5. İdarenin Özel Kişilere Karşı Açtığı Davalar ................................................... 205
IV. KAMULAŞTIRMA KANUNU’NUN UYGULANMASINDAN DOĞAN DAVALAR ........ 205
1. Kamulaştırılan Taşınmazın Bedelinin Tespiti ve İdare Adına Tescili
İstemiyle Açılan Davalar .............................................................................. 206
2. Kamulaştırma Kanunu md.21 ve 22’nin Uygulanmasından Doğan
Davalar ........................................................................................................ 206
3. Kamulaştırma Kanunu md. 23’ün Uygulanmasından Doğan Davalar .......... 207
4. Kamulaştırma Kanunu md.24/1’in Uygulanmasından Doğan Davalar ......... 207
V. NÜFUS KAYITLARI İLE İLGİLİ DAVALAR ................................................................ 208
1. Kişisel Durum Sicilinde Düzeltme Yapılması İstemiyle Açılacak Davalar ...... 208
2. Kişisel Durum Sicilinin Tutulmasından Doğan Zararların Tazmini
İstemiyle Açılacak Davalar ........................................................................... 209
VI. TAPU SİCİLİ İLE İLGİLİ DAVALAR .......................................................................... 209
1. Tapu Sicillerinin Tutulmasından Doğan Zararların Tazmini İstemiyle
Açılan Davalar .............................................................................................. 210
2. Tapu Sicillerinin Düzeltilmesi İstemiyle Açılacak Olan Davalar .................... 210
VII. İCRA VE İFLÂS DAİRESİ GÖREVLİLERİNİN KUSURLARINDAN DOĞAN
ZARARLARIN TAZMİNİ İSTEMİYLE AÇILAN DAVALAR .......................................... 210
VIII. İDARE TAŞITLARININ YAPTIĞI KAZALAR NEDENİYLE DOĞAN ZARARLARIN
TAZMİNİ İSTEMİYLE AÇILAN DAVALAR ............................................................... 211
IX. FİİLÎ YOL – HUKUKÎ EL ATMA .............................................................................. 214
X. İDARÎ PARA CEZALARI ......................................................................................... 216
1. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun Yürürlüğe Girmesinden Önce .............. 216
2. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun Yürürlüğe Girmesinden Sonra ............. 217
XI. KİT FAALİYETLERİ NEDENİYLE AÇILACAK DAVALAR ............................................ 218
§ 4 GÖREV (YARGI KOLU) VE HÜKÜM UYUŞMAZLIKLARI ............................................. 220
I. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ ................................................................................. 220
1. Görevleri ...................................................................................................... 220
2. Kuruluşu ...................................................................................................... 221
II. OLUMLU GÖREV UYUŞMAZLIĞI .......................................................................... 221
1. Tanımı .......................................................................................................... 221
2. Olumlu Görev Uyuşmazlığının Koşulları....................................................... 222
a. Görev (Yargı Kolu) İtirazında Bulunulmuş Olması ................................. 222

XXIV İdari Yargılama Hukuku
b. Görev (Yargı Kolu) İtirazının Reddedilmesi ........................................... 223
c. Davanın Esası Hakkında Karar Verilmemiş Olması ............................... 223
3. Olumlu Görev Uyuşmazlığının Çıkarılması ................................................... 223
4. Olumlu Görev Uyuşmazlığının Uyuşmazlık Mahkemesi’nce
İncelenmesi ................................................................................................. 224
III. OLUMSUZ GÖREV UYUŞMAZLIĞI ....................................................................... 225
1. Tanımı .......................................................................................................... 225
2. Olumsuz Görev Uyuşmazlığının Koşulları .................................................... 225
a. İki Görevsizlik Kararının Bulunması ...................................................... 225
b. Görevsizlik Kararlarının Kesinleşmiş Olması ......................................... 225
c. Görevsizlik Kararları Verilen Davaların Tarafları, Konusu ve
Sebebinin Aynı Olması .......................................................................... 225
3. Olumsuz Görev Uyuşmazlığının Giderilmesi ................................................ 226
IV. HÜKÜM UYUŞMAZLIĞI ....................................................................................... 227
1. Tanımı .......................................................................................................... 227
2. Hüküm Uyuşmazlığının Koşulları ................................................................. 227
a. Esasa İlişkin İki Ayrı Kararın Bulunması ................................................. 227
b. Kararların Verildiği Davaların Konusu, Sebebi ve Taraflarından En
Az Birinin Aynı Olması .......................................................................... 227
c. Kararların Çelişkili Olması, Bu Nedenle Bir Hakkın Yerine
Getirilmesinin Engellenmesi ................................................................. 227
3. Hüküm Uyuşmazlığının Giderilmesi ............................................................. 228

İKİNCİ BÖLÜM
İDARÎ YARGIDA GÖREV VE YETKİ

§ 1 İDARÎ YARGIDA GÖREV ......................................................................................... 229
I. DANIŞTAY’IN İLK DERECE MAHKEMESİ OLARAK GÖREVLİ OLDUĞU
DAVALAR ............................................................................................................ 229
1. Cumhurbaşkanı Kararlarına Karşı Açılacak Davalar ..................................... 229
2. Cumhurbaşkanı’nca Çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
Dışındaki Düzenleyici İşlemlere Karşı Açılacak Davalar ............................... 231
3. Bakanlıklar ile Kamu Kuruluşları veya Kamu Kurumu Niteliğindeki
Meslek Kuruluşlarınca Çıkarılan ve Ülke Çapında Uygulanacak Olan
Düzenleyici İşlemlere Karşı Açılacak Davalar ............................................... 232
4. Danıştay İdarî Dairesince ve İdarî İşler Kurulu’nca Verilen Kararlar
Üzerine Uygulanan Eylem ve İşlemlere Karşı Açılacak Davalar ................... 232
5. Birden Çok İdare ve Vergi Mahkemesinin Yetki Alanına Giren Davalar ....... 234
6. Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu Kararlarına Karşı Açılacak Davalar ............ 235
7. İmtiyaz Sözleşmelerinden Doğan Davalar ................................................... 235

İçindekiler XXV
8. Diğer Kanunlarla İlk Derece Mahkemesi Olarak Danıştay’ın Görevine
Sokulan Davalar ........................................................................................... 235
9. Belediyeler ile İl Özel İdarelerinin Seçilmiş Organlarının Organlık
Sıfatlarını Kaybetmeleri Hakkındaki İstemlerin Karara Bağlanması ............. 236
II. İDARE VE VERGİ MAHKEMELERİNİN GÖREVLİ OLDUĞU DAVALAR .................... 237
1. Genel Olarak ................................................................................................ 237
2. Vergi Mahkemelerinin Görevli Olduğu Davalar ........................................... 237
3. İdare Mahkemelerinin Görevli Olduğu Davalar ........................................... 238
4. Tek Hâkimle Çözümlenecek Davalar ............................................................ 238
a. Uyuşmazlık Miktarı “Tek Hâkim Parasal Sınırı” Altında Kalan
Davalar ................................................................................................. 238
b. Tek Hâkimle Görülecek Diğer Davalar ..................................................... 240
III. İDARÎ YARGI YERLERİ ARASINDA ORTAYA ÇIKACAK GÖREV
UYUŞMAZLIKLARI................................................................................................ 241
1. Bir İdare Mahkemesi ile Bir Vergi Mahkemesi Arasında Çıkacak Görev
Uyuşmazlığı.................................................................................................. 242
2. İdare Mahkemeleri veya Vergi Mahkemeleri Arasında Çıkacak Görev
(İş Bölümü) Uyuşmazlıkları .......................................................................... 243
3. Danıştay Dava Daireleri Arasında Görev Uyuşmazlıkları ............................. 243
§ 2 İDARÎ YARGIDA YETKİ ............................................................................................ 244
I. GENEL OLARAK ............................................................................................ 244
II. GENEL YETKİ KURALI .............................................................................................. 244
III. ÖZEL YETKİ KURALLARI ....................................................................................... 245
1. Kamu Görevlileri ile İlgili Davalarda Yetkili Mahkeme ................................. 245
2. Asker Kişileri İlgilendiren ve Askerî Hizmete İlişkin İşlem ve
Eylemlerden Doğan Davalarda Yetkili Mahkeme ........................................ 246
3. Taşınmaz Mallara İlişkin Davalarda Yetkili Mahkeme .................................. 247
4. Köy, Belediye ve İl Özel İdarelerini İlgilendiren Mevzuatın
Uygulanmasına İlişkin Davalarda Yetkili Mahkeme ..................................... 247
5. Taşınır Mallara İlişkin Davalarda Yetkili Mahkeme ...................................... 247
6. Tam Yargı Davalarında Yetkili Mahkeme ..................................................... 248
7. Vergi Davalarında Yetkili Mahkeme ............................................................ 248
IV. YETKİ KONUSUNUN İNCELENMESİ ..................................................................... 249
V. YETKİ UYUŞMAZLIKLARI ...................................................................................... 249
1. Ortaya Çıkması............................................................................................. 249
2. Yetki Uyuşmazlıklarının Çözümü.................................................................. 249
VI. MERCİ TAYİNİ ...................................................................................................... 250
1. Koşulları ....................................................................................................... 250
2. Usul .............................................................................................................. 251

XXVI İdari Yargılama Hukuku

ÜÇÜNCÜ KISIM
MAHKEMEYE ERİŞİM
BİRİNCİ BÖLÜM
DAVA EHLİYETİ

§ 1 TARAF ve DAVA AÇMA EHLİYETİ ........................................................................... 255
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 255
II. TARAF EHLİYETİ ...................................................................................................... 256
1. Gerçek Kişiler ............................................................................................... 256
2. Tüzel Kişiler.................................................................................................. 256
a. Özel Hukuk Tüzel Kişileri ...................................................................... 256
b. Kamu Tüzel Kişileri ............................................................................... 257
c. Tüzel Kişiliği Olmayan Kamu Kuruluşları ............................................... 257
III. DAVA AÇMA EHLİYETİ ......................................................................................... 258
1. Gerçek Kişiler ............................................................................................... 258
2. Tüzel Kişiler.................................................................................................. 258
3. Yabancılar .................................................................................................... 258
§ 2 İPTAL DAVALARINDA DAVA AÇMA ÖZEL EHLİYETİ................................................. 259
I. KİŞİSEL MENFAAT ............................................................................................... 259
II. GÜNCEL MENFAAT ............................................................................................. 264
III. MEŞRU MENFAAT ............................................................................................... 267
IV. MENFAAT KÜMELERİ .......................................................................................... 268
1. Vakıflar ........................................................................................................ 269
2. Dernekler ..................................................................................................... 269
3. Sendikalar .................................................................................................... 271
4. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları .......................................... 272
5. Baroların Dava Açma Ehliyetine İlişkin Özel Düzenleme ............................. 275
§ 3 DAVA EHLİYETİNE SAHİP DAVACININ VEKİL ARACILIĞI İLE DAVA AÇMASI ............. 278
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 278
II. VEKÂLETNAME VERİLMEDEN DAVA AÇILMASI ................................................... 279
III. VEKÂLETNAMENİN KAPSAMI.............................................................................. 280
IV. VEKÂLETİN SONA ERMESİ ................................................................................... 280
V. KAMU TÜZEL KİŞİLERİNİN İDARÎ YARGI YERLERİNDE TEMSİL EDİLMESİ ............. 281

İKİNCİ BÖLÜM

DAVA AÇMA (MAHKEMEYE ERİŞİM) SÜRESİ

§ 1 DAVA AÇMA SÜRESİNİN NİTELİĞİ ......................................................................... 283
I. SÜRE VE DAVA AÇMA SÜRESİ KAVRAMLARI, DAVA AÇILMASININ BELLİ
SÜREYE BAĞLANMA ZORUNLULUĞU ................................................................. 283

İçindekiler XXVII
II. GENEL VE ÖZEL DAVA AÇMA SÜRELERİ .............................................................. 285
1. Genel Dava Açma Süreleri ........................................................................... 286
2. Özel Dava Açma Süreleri ............................................................................. 288
III. DAVA AÇMA SÜRESİNİN NİTELİĞİ ......................................................................... 290
§ 2 DAVA AÇMA SÜRESİNİN İŞLEMEYE BAŞLAMASI ..................................................... 292
I. BİREYSEL İŞLEMLERE KARŞI AÇILACAK DAVALARDA SÜRENİN BAŞLAMASI ........ 292
1. Yazılı Bildirimin (Tebligatın) Anlamı-Kapsamı .............................................. 292
2. Yazılı Bildirime İlişkin Usul Kuralları ............................................................. 293
a. Yazılı Bildirim Yetkili Makam Tarafından Yapılmalıdır. ......................... 293
b. Yazılı Bildirim, Kural Olarak 7201 Sayılı Tebligat Kanunu’nda
Belirtilen Usullerle Yapılmalıdır. ........................................................... 294
3. Elektronik Ortamda Yapılacak Yazılı Bildirim ............................................... 296
4. Özel Bildirim (Tebliğ) Usulleri ...................................................................... 296
5. Adresi Bilinmeyenlere İlân Yoluyla Yapılacak Bildirim ................................. 297
6. Bildirimin İçeriği ........................................................................................... 298
7. Usulüne aykırı ve AY md.40/2’de Belirtilen Ögeleri İçermeyen Yazılı
Bildirimin Sonuçları...................................................................................... 302
a. Usule Aykırı Yazılı Bildirimin Sonuçları.................................................. 302
b. AY md.40/2’ye Aykırı Olarak Yapılan Yazılı Bildirim .............................. 303
c. Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 15.03.2022 gün ve
E.2021/2, K.2022/1 Sayılı Kararı ........................................................... 305
ca. Gerekçesi ....................................................................................... 305
cb. Kapsamı ......................................................................................... 307
cc. Eleştiri ............................................................................................ 309
8. Muhataba Yazılı Bildirim Yapıldığının ve Yapılan Yazılı Bildirim
Tarihinin İdarece Kanıtlanamaması ............................................................. 310
9. İlânen Bildirim ............................................................................................. 311
a. Örnek: “ÇED Olumlu” ve “ÇED Gerekli Değildir” kararlarının
ilânen duyurulması ............................................................................... 311
b. Süreyi Başlatacak Olan İlânın Usulü ve İçeriği ...................................... 313
10. Öğrenme (Ittıla) Üzerine Dava Açma Süresinin İşlemeye Başlaması ........... 314
a. Muhatabın (Doğrudan İlgilinin) İşlemi Öğrenmesi Üzerine Dava
Açmış Olması ........................................................................................ 315
b. İlânı Öngörülmemiş Olan İşlemlere Karşı Açılacak Davalarda Dava
Açma Süresinin Belirlenmesi ................................................................ 315

II. DÜZENLEYİCİ İŞLEMLERE KARŞI AÇILACAK DAVALARDA SÜRELERİN
İŞLEMEYE BAŞLAMASI......................................................................................... 317
1. Düzenleyici İşleme Karşı Doğrudan Dava Açılması Halinde ......................... 317
2. Düzenleyici İşleme Dayalı Bir Uygulama İşlemi Yapılması Halinde .............. 318

XXVIII İdari Yargılama Hukuku
III. İYUK md.10’A GÖRE YAPILAN BAŞVURULAR ÜZERİNE TESİS EDİLECEK
İŞLEMLERE KARŞI AÇILACAK DAVALARDA SÜRELERİN İŞLEMEYE
BAŞLAMASI ......................................................................................................... 322
1. Genel Olarak ................................................................................................ 322
2. Çeşitli Olasılıklara göre Dava Açma Sürelerinin İşlemeye Başlaması ........... 324
a. İdarenin Başvuruyu Otuz Gün İçinde Reddetmesi ................................ 324
b. İdarenin Otuz Gün İçinde Hiç Yanıt Vermemesi ................................... 327
c. İdarenin Otuz Gün İçinde Kesin Olmayan Bir Yanıt Vermesi ................ 328
d. İdarenin Otuz Gün Geçtikten Sonra İstemi Reddettiğini Açıkça
Bildirmesi.............................................................................................. 329
IV. TAM YARGI DAVALARININ SÜRESİ ...................................................................... 330
1. İdarî İşlemler Nedeniyle Açılacak Olan Tam Yargı Davalarının Süresi .......... 330
2. İdarî Eylemler Nedeniyle Açılacak Olan Tam Yargı Davalarının Süresi ........ 331
§ 3 DAVA AÇMA SÜRESİNİN DURMASI ....................................................................... 334
I. SÜRENİN DURMASINA YOL AÇACAK İDARÎ BAŞVURU ........................................ 334
1. Genel Olarak ................................................................................................ 334
2. İYUK md.11’e göre Yapılacak Olan Başvurunun İYUK md.10’a göre
Yapılacak Başvurular ile Zorunlu İdarî İtirazlardan Farkı ............................. 337
a. İYUK md.10’a göre Yapılacak Başvurulardan Farkı ............................... 337
b. Zorunlu İdarî İtirazlardan Farkı ............................................................. 337
II. DAVA AÇMA SÜRESİNİN DURMASININ KOŞULLARI ............................................ 338
1. Başvuru İdarî Dava Açma Süresi İçinde Yapılmış Olmalıdır. ......................... 338
2. Başvuru Üst Makama, Üst Makam Yoksa İdarî İşlemi Tesis Eden
Makama Yapılmalıdır. .................................................................................. 338
3. Başvuru Belli İstemlerle Yapılmalıdır ........................................................... 339
4. İdarî Başvuru Yolu Kapatılmamış Olmalıdır. ................................................ 339
5. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda Düzenlenmiş Bulunan
Disiplin Cezalarına Karşı İYUK Md.11 Uyarınca Başvuruda Bulunmak
Mümkün müdür? ........................................................................................ 341
III. DAVA AÇMA SÜRESİNİN YENİDEN İŞLEMEYE BAŞLAMASI .................................. 342
IV. DAVA AÇMA SÜRESİNİN DURMASI İLE İLGİLİ ÖZEL DÜZENLEMELER .................. 345
1. 3194 Sayılı İmar Kanunu md.8 ..................................................................... 345
2. 4982 Sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu md.13 ............................................. 346
3. Kamu Denetçiliği Kurumu’na Başvurma ...................................................... 347
§ 4 EK SÜRELER ........................................................................................................... 349
I. ADLÎ YARGI YERİNİN GÖREVSİZLİK KARARI ÜZERİNE İDARİ YARGI YERİNE
YAPILACAK BAŞVURU İÇİN ÖNGÖRÜLEN EK SÜRE ............................................. 349
1. Dava Adlî Yargıda Açılmış Olmalıdır. ............................................................ 349
2. Dava Adlî Yargıda İdarî Dava Açma Süresi İçinde Açılmış Olmalıdır............. 350

İçindekiler XXIX
3. Adlî Yargı Görevsizlik Kararı Vermelidir. ...................................................... 350
4. Görevsizlik Kararı Kesinleşmiş Olmalıdır ...................................................... 350
5. Ek Süre İçinde Görevli İdarî Yargı Merciine Başvurulmuş Olmalıdır. ........... 351
6. Görevden Reddedilen Dava ile İdarî Yargı Yerinde Açılan Davanın
Konusunun Aynı Olması Gerekir. ................................................................. 354
II. DİLEKÇE RET KARARLARI ÜZERİNE YAPILACAK OLAN BAŞVURULAR İÇİN
ÖNGÖRÜLEN EK SÜRE ........................................................................................ 355
§ 5 SÜRELERLE İLGİLİ GENEL ESASLAR ......................................................................... 355
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 355
II. ÇALIŞMAYA ARA VERME ZAMANININ SÜRELERE ETKİSİ ........................................ 356
1. Çalışmaya Ara Verme Zamanı ...................................................................... 356
2. Süreler Üzerine Etkisi................................................................................... 357
3. Mücbir Sebep .............................................................................................. 358

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İDARÎ DAVALARIN AÇILMASI

§ 1 DAVA DİLEKÇESİ .................................................................................................... 361
I. DİLEKÇENİN BİÇİMİ ............................................................................................. 361
II. DİLEKÇENİN İÇERİĞİ ............................................................................................ 362
1. Davacı .......................................................................................................... 362
2. Davalı ........................................................................................................... 362
a. İptal Davalarında .................................................................................. 362
aa. Cumhurbaşkanı İşlemlerinin Dava Edilmesi .................................. 363
ab. Bakanlık İşlemleri ile Bağlı Kuruluşların İşlemlerinin Dava
Edilmesi ......................................................................................... 363
ac. Valilerin ve Kaymakamların İşlemlerinin Dava Edilmesi ................ 363
ad. Yerel Yönetimlerin İşlemlerinin Dava Edilmesi .............................. 363
ae. Kamu Tüzelkişilerinin İşlemlerinin Dava Edilmesi .......................... 364
af. Vesayet Makamının İşlemlerinin Dava Edilmesi ............................ 364
b. Tam Yargı Davalarında .......................................................................... 364
c. Vergi Davalarında ................................................................................. 365
3. Yazılı Bildirim Tarihi ..................................................................................... 365
4. Vergi, Resim, Harç ve Benzeri Malî Yükümlülükler ile Bunların
Cezalarına İlişkin Davalarda ve Tam Yargı Davalarında Uyuşmazlık
Konusu Miktarın Belirtilmesi ....................................................................... 365
5. Olayların, Dava Sebebinin ve Dayanağı Delillerin Açıklanması .................... 366
6. Sonuç ve İstem ............................................................................................ 366
III. BİRDEN FAZLA İŞLEME KARŞI TEK DİLEKÇE İLE DAVA AÇILMASI ......................... 366

XXX İdari Yargılama Hukuku
1. Maddî Yönden Bağlılık ................................................................................. 367
2. Hukukî Yönden Bağlılık ................................................................................ 367
3. Neden-Sonuç İlişkisi..................................................................................... 367
4. Diğer Koşullar .............................................................................................. 367
a. Aynı Yargı Kolunun Görevli Olması ....................................................... 368
b. Aynı İdarî Yargı Yerinin Görevli ve Yetkili Olması.................................. 369
c. Başvurulacak Kanun Yollarının ve Kanun Yolu Başvurusunu
İnceleyecek Merciin de Aynı Olması ..................................................... 370
d. Dava Süresinin Geçmemiş Olması ........................................................ 371
IV. BİRDEN FAZLA DAVACININ AYNI İŞLEME KARŞI BİRLİKTE DAVA AÇMASI ........... 372
V. DİLEKÇELERİN VERİLEBİLECEĞİ YERLER .............................................................. 373
§ 2 DİLEKÇELER ÜZERİNDE İLK İNCELEME .................................................................... 375
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 375
II. İLK İNCELEME KONULARI .................................................................................... 375
III. İLK İNCELEMENİN TAMAMLANMASI .................................................................. 376
IV. İLK İNCELEME KONULARINDA SAPTANACAK AYKIRILIKLAR ÜZERİNE
VERİLECEK KARARLAR ......................................................................................... 377
1. Dava Görevsiz Yargı Yerinde Açılmış İse (md.15/1-a) .................................. 377
2. Dava Yetkisiz Mahkemede Açılmış İse (md.15/1-a) ..................................... 377
3. İdarî Merci Tecavüzü Söz Konusu İse (md. 15/1-b) ..................................... 378
4. Dava Ehliyetsiz Bir Kişi Tarafından Açılmış İse (15/1-b) ............................... 380
5. Dava Ehliyetli Olan Bir Kişinin Avukat Olmayan Vekili Tarafından
Açılmış İse (md.15/1-d) ............................................................................... 380
6. Dava Edilen İşlem Kesin ve Yürütülmesi Gereken Bir İşlem Değilse
(md.15/1-b) ................................................................................................. 380
7. Süre Aşımı Varsa (md.15/1-b) ..................................................................... 381
8. Dava Dilekçesinde Davalı Hiç Gösterilmemiş ya da Yanlış Gösterilmiş
İse (md.15/c) ............................................................................................... 381
9. Dava Dilekçesi İYUK md.3 ve md.5’e Uygun Değilse (md.15/1-d) ............... 381
§ 3 DAVA AÇMANIN SONUÇLARI ................................................................................ 383
I. DERDESTLİK ........................................................................................................ 383
II. HÜKÜM VERME ZORUNLULUĞU ........................................................................ 384
III. İDDİA VE SAVUNMALARIN GENİŞLETİLMESI VE DEĞİŞTİRİLMESİ YASAĞI .......... 384
IV. YÜRÜTMENİN DURMASI ..................................................................................... 387
1. İYUK md.27/4’de Sayılan İşlemlere Karşı Açılan Davalar ............................. 387
2. Genel Bütçeye Gelir Kaydedilecek İdarî Para Cezalarına Karşı Açılan
Davalar ........................................................................................................ 388
3. Sınır Dışı Etme İşlemlerine Karşı Açılan Davalar .......................................... 389

İçindekiler XXXI

DÖRDÜNCÜ KISIM

DAVA AÇILDIKTAN SONRA KARARA BAĞLANMASI GEREKEBİLECEK KONULAR

BİRİNCİ BÖLÜM
YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
§ 1 YÜRÜTMENİN DURDURULMASININ GEREKLİLİĞİ, YÜRÜTMENİN
DURDURULMASI KARARININ TANIMI VE NİTELİKLERİ............................................ 393
I. YÜRÜTMENİN DURDURULMASININ GEREKLİLİĞİ ............................................... 393
II. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARININ TANIMI ve NİTELİKLERİ ................. 396
1. Yürütmenin Durdurulması Kararı Ayrıksı Bir Önlemdir ................................ 397
2. Yürütmenin Durdurulması Kararı Geçici Bir Önlemdir ................................. 397
3. Yürütmenin Durdurulması Kararı Bir Ara Kararı Mıdır? ............................... 397
§ 2 YÜRÜTMENİN DURDURULMASININ KOŞULLARI .................................................... 398
I. BİÇİME-USULE İLİŞKİN KOŞULLAR ....................................................................... 398
1. Yürütmenin Durdurulması Bir İstem Üzerine Verilebilir .............................. 398
2. Yürütmenin Durdurulması Ancak Açılmış Olan Bir İptal Davasında
İstenebilir. .................................................................................................... 398
3. Yürütmenin Durdurulması Kararı Teminat Karşılığı Verilir.............................. 398
4. Yürütmenin Durdurulması Kararları Gerekçeli Olacaktır ............................. 399
II. ESASA İLİŞKİN KOŞULLAR .................................................................................... 400
1. İdarî İşlemin Uygulanması Halinde Giderilmesi Güç veya İmkânsız
Zararlar Doğması ......................................................................................... 402
2. İdarî İşlemin Açıkça Hukuka Aykırı Olması ................................................... 402
3. Esasa İlişkin Koşulların Birlikte Gerçekleşmiş Olmasına Karşın
Yürütülmesi Durdurulamayacak İşlemler Olabilir mi? ................................. 404
§ 3 YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMİNİN KARARA BAĞLANMASI ...................... 405
I. DAVALI İDARENİN SAVUNMASI ALINMADAN YÜRÜTMENİN
DURDURULMASI İSTEMİNİN KARARA BAĞLANMASI .......................................... 405
II. DAVALI İDARENİN SAVUNMASI ALINDIKTAN SONRA YÜRÜTMENİN
DURDURULMASI İSTEMİ HAKKINDA KARAR VERİLMESİ ..................................... 406
1. Davalı İdarenin Savunmasının Alınması Zorunluluğu................................... 406
2. Uygulanmakla Etkisi Tükenecek Olan İşlemler ............................................ 409
§ 4 YÜRÜTMENİN DURDURULMASI İSTEMLERİ HAKKINDA VERİLEN KARARLARA
KARŞI İTİRAZ, YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARLARININ SONUÇLARI VE
UYGULANMASI ...................................................................................................... 412
I. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARLARINA KARŞI İTİRAZ ............................ 412
1. İtiraza Konu Yapılabilecek Kararlar .............................................................. 412
2. İtiraz Mercii ................................................................................................. 413

XXXII İdari Yargılama Hukuku
3. İtirazın Süresi ............................................................................................... 414
4. İtirazın İncelenmesi ve Karara Bağlanması .................................................. 414
5. Eleştiri .......................................................................................................... 415
II. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARLARININ SONUÇLARI VE
UYGULANMASI ................................................................................................... 416
1. Yürütmenin Durdurulması Kararlarının Sonuçları ....................................... 416
2. Yürütmenin Durdurulması Kararlarının Uygulanması.................................. 417

İKİNCİ BÖLÜM
DİĞER KONULAR

§ 1 TARAFLARIN KİŞİLİK VEYA NİTELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK .............................................. 421
I. DAVACININ KİŞİLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK ................................................................... 421
1. Davacı Gerçek Kişi İse .................................................................................. 421
a. Davacının Ölümü .................................................................................. 421
b. Davacının Kısmen ya da Tamamen Medenî Hakları Kullanma (Fiil)
Ehliyetini) Yitirmiş Olması ..................................................................... 423
2. Davacı Tüzel Kişi İse ..................................................................................... 423
3. Davacının Dava ile İlişkisinin Kesilmesi ........................................................ 424
4. Davacının Gösterdiği Adrese Tebligat Yapılamaması .................................. 424
II. DAVALI KAMU TÜZELKİŞİSİNİN KİŞİLİK VE NİTELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK ................... 424
§ 2 DAVALAR ARASINDA BAĞLANTI ............................................................................ 425
I. TANIM ................................................................................................................ 425
II. KOŞULLARI .......................................................................................................... 425
1. Genel Koşullar ............................................................................................. 425
2. Diğer Koşullar .............................................................................................. 426
a. Davalar Aynı Maddî veya Aynı Hukukî Sebepten Doğmuş
Olmalıdır. .............................................................................................. 426
b. Davalardan Biri Hakkında Verilecek Olan Hüküm Diğerini de
Etkileyecek Nitelikte Olmalıdır. ............................................................ 427

III. DAVALAR ARASINDA BAĞLANTI İLİŞKİSİNİN VARLIĞI VE BAĞLANTI
HAKKINDA KARAR VERİLMESİ ............................................................................. 428
1. Genel Olarak ................................................................................................ 428
2. Bağlantı Hakkında Karar Verilmesi .............................................................. 429
§ 3 ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN DAVAYA KATILMASI ............................................................... 430
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 430
II. DAVANIN İHBARI ................................................................................................ 431
1. Genel Olarak ................................................................................................ 431
2. İhbarın İdarî Yargıda Uygulanması ............................................................... 431
III. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN KENDİ İSTEKLERİ İLE DAVAYA KATILMASI ............................ 433
1. Aslî Müdahale .............................................................................................. 433

İçindekiler XXXIII
2. Fer’î Müdahale ............................................................................................ 434
a. Tanımı ve Koşulları ............................................................................... 434
b. Katılma Yöntemi ................................................................................... 435
c. Katılanın Hakları ................................................................................... 435
§ 4 DAVADAN FERAGAT VE DAVAYI KABUL ................................................................. 439
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 439
II. FERAGAT ............................................................................................................. 440
1. Tanımı, Feragat Başvurusu ve Başvurunun İncelenmesi ............................. 440
2. Zamanı ......................................................................................................... 442
a. Tam yargı davalarında .......................................................................... 442
b. İptal davalarında ................................................................................... 442
ba. Dava edilen işlemin hukuka aykırılığının saptanmasından
önce ............................................................................................... 442
bb. Dava edilen işlemin hukuka aykırılığı saptandıktan sonra ............. 442
c. Danıştay’ın soruna yaklaşımı ................................................................ 443
ca. Dava edilen işlemin konusuna göre ayrım yapılan Danıştay
kararları ......................................................................................... 444
cb. Dava edilen işlemin konusuna göre bir ayrım yapılmadan
iptal davalarında yargılamanın her aşamasında davadan
feragat edilebileceğine dair Danıştay kararları .............................. 445
3. Feragat İstemi Üzerine Alınacak Kararlar, Feragatin Sonuçları ................... 446
a. Feragat İstemi Üzerine Alınacak Kararlar ............................................. 446
b. Feragatin Sonuçları ............................................................................... 448
III. DAVAYI KABUL .................................................................................................... 448
1. Tanımı ve İdarî Davalarda Kabulün Koşulları ............................................... 448
2. Zamanı ......................................................................................................... 449
3. Kabul Beyanının İncelenmesi ve Karara Bağlanması ................................... 450
4. Sonuçları ...................................................................................................... 451

BEŞİNCİ KISIM

BİLDİRİM EVRESİ, KANITLARIN TOPLANMASI, DAVALARIN İNCELENMESİ,
KARARA BAĞLANMASI VE KARARLARIN SONUÇLARI

BİRİNCİ BÖLÜM

BİLDİRİM EVRESİ, KANITLARIN TOPLANMASI,
DAVALARIN İNCELENMESİ KARARA BAĞLANMASI

§ 1 BİLDİRİM EVRESİ ................................................................................................... 455
I. BİRİNCİ SAVUNMA DİLEKÇESİ, İKİNCİ DİLEKÇE VE İKİNCİ SAVUNMA
DİLEKÇESİ ............................................................................................................ 455
1. Birinci Savunma Dilekçesi ............................................................................ 455

XXXIV İdari Yargılama Hukuku
2. Davacının İkinci Dilekçesi ............................................................................. 455
3. Davalının İkinci Savunma Dilekçesi .............................................................. 456
II. SAVUNMA VE İKİNCİ DİLEKÇELERE İLİŞKİN ORTAK KURALLAR ........................... 456
1. Sunulacak Dilekçelerin Sayısı ve Verileceği Yerler ....................................... 456
2. Savunma ve Cevap Hakkının Sınırlandırılamaması ...................................... 456
3. Savunma ve Cevap Süreleri ......................................................................... 457
§ 2 KANITLARIN TOPLANMASI .................................................................................... 457
I. İDARÎ YARGILAMA USULÜNDE KANITLAR ........................................................... 457
1. Genel Olarak ................................................................................................ 457
2. İdarî Yargılama Usulünde Kanıt Serbestisî İlkesi ve Kanıt Türleri ................. 458
a. İdarî Yargılamada Kanıt Olarak Kullanılabilecek Olan Yargı
Kararları ................................................................................................ 459
aa. İdarî Yargı Kararları ........................................................................ 459
ab. Hukuk Mahkemelerinin kararları .................................................. 461
ac. Ceza Mahkemelerinin Kararları ..................................................... 461
b. İdarî Yargılamada Tanık Dinlenebilir mi? .............................................. 465
3. Kanıtların Toplanma Yöntemi ...................................................................... 467
II. BİLİRKİŞİ VE KEŞİF ............................................................................................... 469
1. Bilirkişi ......................................................................................................... 469
a. Bilirkişiye Başvurulacak Durumlar ........................................................ 469
b. Bilirkişiye Başvurma Kararının Alınması ............................................... 471
c. Bilirkişi Seçimi ....................................................................................... 472
d. Bilirkişi Raporu ..................................................................................... 473
2. Keşif ............................................................................................................. 474
3. Bilirkişi ve Keşif Masraflarının Karşılanması ................................................ 475
III. KANITLARIN TESPİTİ ............................................................................................ 476
1. Genel Olarak ................................................................................................ 476
2. Kanıtların Tespitinin İstenebileceği Yargı Yeri ............................................. 476
3. Kanıtların Tespitinde Usul ........................................................................... 477
§ 3 DAVALARIN İNCELENMESİ VE KARARA BAĞLANMASI ........................................... 478
I. DAVALARIN İNCELENMESİ .................................................................................. 478
1. Dava Dosyalarının Danıştay’da İncelenmesi ................................................ 478
2. Dava Dosyalarının İdare ve Vergi Mahkemelerinde İncelenmesi ................ 479
3. Duruşma ...................................................................................................... 479
II. DAVALARIN KARARA BAĞLANMASI .................................................................... 482
1. Kararların Oluşum Süreci ............................................................................. 482
2. Kararlarda Bulunacak Hususlar.................................................................... 483
§ 4 KARARIN AÇIKLANMASI VE YANLIŞLIKLARIN DÜZELTİLMESİ .................................. 484
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 484

İçindekiler XXXV
II. KARARIN AÇIKLANMASI ve AYKIRILIKLARIN GİDERİLMESİ (İYUK md.29) .............. 485
1. Başvuru ........................................................................................................ 485
2. Başvuruya Konu Olabilecek Kararlar ............................................................ 485
3. Başvurunun Karara Bağlanması ................................................................... 486
III. YANLIŞLIKLARIN DÜZELTİLMESİ .......................................................................... 487

İKİNCİ BÖLÜM
KARARLARIN SONUÇLARI

§ 1 DAVALARIN REDDEDİLMESİNİN SONUÇLARI ......................................................... 489
I. İPTAL DAVASININ REDDEDİLMESİNİN SONUÇLARI ............................................. 489
1. İptal Davasının İlk İnceleme Konularından Birindeki Eksiklik ya da
Aykırılık Nedeniyle Reddedilmesinin Sonuçları ........................................... 489
2. İptal Davasının Esastan Reddedilmesinin Sonuçları .................................... 491
II. TAM YARGI DAVASININ REDDEDİLMESİNİN SONUÇLARI ................................... 492
1. Tam Yargı Davasının İlk İnceleme Konularından Birindeki Eksiklik ya
da Aykırılık Nedeniyle Reddedilmesinin Sonuçları....................................... 492
2. Tam Yargı Davasının Esastan Reddedilmesinin Sonuçları ............................ 493
§ 2 DAVALARIN ESASTAN KABUL EDİLMESİNİN SONUÇLARI ........................................ 493
I. İPTAL DAVASININ KABUL EDİLMESİNİN SONUÇLARI .......................................... 493
1. İşlem Yönünden ........................................................................................... 493
2. İptal Edilen İşleme Bağlı Olarak Yapılmış İşlemler Yönünden ...................... 496
3. Davacı Yönünden ......................................................................................... 499
4. Davalı İdare Yönünden: İptal Kararını Uygulama Yükümlülüğü ................... 499
5. Üçüncü Kişiler Yönünden ............................................................................. 502
II. TAM YARGI DAVASININ ESASTAN KABUL EDİLMESİNİN SONUÇLARI ................. 503
§ 3 KARARLARIN UYGULANMASI ................................................................................ 504
I. İPTAL KARARLARININ UYGULANMASI ................................................................ 504
1. Genel Olarak ................................................................................................ 504
2. İptal Kararının, İptal Edilen İşleme Dayanılarak Üçüncü Kişilere Bazı
Kazanımlar/Yararlar Sağlayan İşlemler Üzerinde Uygulanması ................... 508
3. İptal Kararının Değiştirilmeden ve Geciktirilmeden Uygulanma
Zorunluluğu ................................................................................................. 510
4. İptal Kararlarının Uygulanmaması ............................................................... 512
a. İptal Kararlarının Hiç Uygulanmaması .................................................. 512
b. İptal Kararlarının Gereklerine Uygun Bir Biçimde Uygulanmaması ...... 512
ba. Kararın Gereklerine Aykırı Uygulama ............................................. 513
bb. Eksik Uygulama .............................................................................. 513
c. Geç Uygulama ...................................................................................... 514

XXXVI İdari Yargılama Hukuku
5. İptal Kararlarının Uygulanamaması ............................................................. 514
a. Hukukî İmkânsızlık ................................................................................ 514
b. Fiilî İmkânsızlık ...................................................................................... 515
c. İptal Kararlarının Hukukî/Fiilî İmkânsızlık Nedeniyle
Uygulanamayacağını Öngören Bakanlar Kurulu “Prensip
Kararları” .............................................................................................. 516
6. İptal Kararlarının Uygulanmamasının Yaptırımları ...................................... 517
a. İşlemlere Yönelik Yaptırımlar ............................................................... 517
b. Kararı Uygulamayan İdareye Yönelik Yaptırımlar ................................. 519
ba. Adil Yargılanma Hakkının ya da Bir Başka Hakkın İhlâli
Nedeniyle Uygulanacak Yaptırımlar .............................................. 519
bb. İdarenin Kararın Uygulanmaması Nedeniyle Hukukî (Malî)
Sorumluluğu .................................................................................. 519
c. Kamu Görevlilerine Yönelik Yaptırımlar ............................................... 523
ca. Hukukî Yaptırımlar ......................................................................... 523
cb. Cezaî Yaptırımlar ........................................................................... 524
cc. İdarî Yaptırımlar ............................................................................ 526
II. TAM YARGI KARARLARININ UYGULANMASI ....................................................... 527

ALTINCI KISIM
KANUN YOLLARI
BİRİNCİ BÖLÜM
OLAĞAN KANUN YOLLARI

§ 1 İSTİNAF ................................................................................................................. 535
I. İSTİNAF BAŞVURUSUNA KONU OLACAK KARARLAR ........................................... 535
1. Uyuşmazlığın Esasına İlişkin Nihaî Kararlar .................................................. 535
2. Diğer Nihaî Kararlar ..................................................................................... 536
II. İSTİNAF BAŞVURUSUNA KONU OLAMAYACAK KARARLAR ................................. 537
1. Kesin Kararlar .............................................................................................. 537
a. Konusu Belli Bir Miktarı Geçmeyen Davalarda Verilen Kararlar ........... 537
b. Diğer Kesin Kararlar .............................................................................. 541
2. İYUK md.20/A ve 20/B ‘de Düzenlenen Yargılama Usullerine Tâbi
Davalarda Verilen Nihaî Kararlar ................................................................. 541
3. İlk İnceleme Üzerine Verilen Bazı Kararlar (İYUK md.15/4) ......................... 542
a. İdarî Yargının Görevli Olduğu Konularda Davanın Görev ve Yetki
Yönünden Reddine Dair Kararlar .......................................................... 542

İçindekiler XXXVII

b. Dava Dilekçesinin İYUK md.3 ve 5’e Uygun Biçimde
Düzenlenmemiş Olması Nedeniyle Verilen Dilekçe Ret Kararları
ile Ehliyetli Olan Davacının Avukat Olmayan Vekili Aracılığıyla
Açtığı Davalarda Verilen Dilekçe Ret Kararları ...................................... 542
c. Dava Dilekçesinin Gerçek Hasma Tebliğine Dair Kararlar ..................... 543
III. İSTİNAF BAŞVURUSUNUN YAPILMASI ................................................................ 543
1. İstinaf Başvurusunda Bulunabilecekler ........................................................ 543
2. Başvurunun Biçimi ve Süresi ........................................................................ 544
a. Biçimi .................................................................................................... 544
b. Süresi .................................................................................................... 544
3. İstinaf Dilekçesi Üzerinde Yapılacak Ön İnceleme ....................................... 545
a. İstinaf Dilekçesinin Kararı Veren İlk Derece Mahkemesince
İncelenmesi ve Yapılacak işlemler ........................................................ 545
b. İstinaf Dilekçesinin Bölge İdare Mahkemesince İncelenmesi ............... 546
4. İstinaf Başvurusunun Mahkeme Kararı Üzerine Etkisi ................................. 547
a. Davalı İdarenin İstinaf Başvurusu ile Birlikte Yürütmenin
Durdurulmasını Talep Etmesi ............................................................... 547
b. Davacının İstinaf Başvurusu ile Birlikte Yürütmenin
Durdurulmasını Talep Etmesi ............................................................... 548
IV. İSTİNAF BAŞVURUSUNUN İNCELENMESİ VE KARARA BAĞLANMASI .................. 549
1. İstinaf Başvurusunun İncelenmesi ............................................................... 549
a. Görev ve Yetki Dışında Davaya Bakılmış Olma Halleri .......................... 550
b. İlk Derece Mahkemesi Kararının Hukuka Aykırı Olması........................ 550
c. Usul Kurallarına Aykırılık ....................................................................... 551
2. İstinaf Başvurusunun Karara Bağlanması .................................................... 552
a. İstinaf Başvurusunun Reddine Karar Verilmesi (İYUK md.45/3) ........... 552
b. İstinaf Başvurusu Kabul Edilerek İşin Esası Hakkında Karar
Verilmesi (İYUK md.45/4) ..................................................................... 553
c. İstinaf Başvurusu Kabul Edilip İlk Derece Mahkemesi Kararı
Kaldırıldıktan Sonra Dosyanın İlgili Mahkemeye Gönderilmesine
Karar Verilmesi (İYUK md.45/5) ............................................................ 554
d. İstinaf Başvurusu Kabul Edilerek İlk Derece Mahkemesinin Esasa
İlişkin Kararı Kaldırıldıktan Sonra Davanın Reddine, Açılmamış
Sayılmasına veya Dava Dilekçesinin İptaline Karar Verilmesi ............... 556
3. Bölge İdare Mahkemelerince İstinaf İncelemesi Sonunda Verilen
Kararlar Kural Olarak Kesindir (İYUK md.45/5-6). ........................................ 557
a. İYUK md.45/5 uyarınca verilen kararlar ............................................... 557
b. Diğer Kararlar (İYUK md.45/6) .............................................................. 557
§ 2 TEMYİZ .................................................................................................................. 559
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 559
II. BÖLGE İDARE MAHKEMELERİNİN TEMYİZE TÂBİ KARARLARI ............................. 560

XXXVIII İdari Yargılama Hukuku
1. Bölge İdare Mahkemelerinin İYUK md.46/1 Kapsamında Temyize Açık
Kararları ....................................................................................................... 560
2. Bölge İdare Mahkemelerinin İYUK md.46/2 Kapsamında Temyize Açık
Kararları ....................................................................................................... 571
III. TEMYİZ BAŞVURUSUNUN YAPILMASI ................................................................... 573
1. Temyize Başvurabilecekler .......................................................................... 573
2. Temyiz Dilekçesi .......................................................................................... 573
3. Temyiz Başvurusu Üzerinde Ön İnceleme ................................................... 574
a. Kararı Veren Merci Tarafından Yapılacak Ön İnceleme ........................ 574
b. Temyiz Başvurusunun Temyiz Merciince İncelenmesi ......................... 575
4. Temyize Başvurulmasının Bölge İdare Mahkemesi Kararı Üzerine
Etkisi (İYUK md.52) ...................................................................................... 575
IV. TEMYİZ BAŞVURUSUNUN ESASTAN İNCELENMESİ VE KARARA
BAĞLANMASI ...................................................................................................... 576
1. Temyiz Başvurusunun İncelenmesi ve İncelemenin Kapsamı ...................... 576
2. Temyiz Başvurusunun Karara Bağlanması ................................................... 578
3. Temyiz İncelemesi Sonunda Verilen Kararlar Üzerine Yapılacak
İşlemler ve Alınabilecek Kararlar ................................................................. 579
a. Bozma Kararına Uyularak Yeniden Bir Karar Verilmesi ........................ 579
b. Bozma Kararı Üzerine Israr (Direnme) Kararı Verilmesi ....................... 580
4. Bozma Kararı Üzerine Verilecek Kararlara Karşı Temyiz Yolu ...................... 580
a. Bozma Kararına Uyularak Verilecek Kararların Temyiz Edilmesi .......... 580
b. Israr Kararlarının Temyiz Edilmesi ........................................................ 582

İKİNCİ BÖLÜM

KESİNLEŞMİŞ KARARLARA KARŞI KANUN YOLLARI

§ 1 OLAĞANDIŞI KANUN YOLU: KANUN YARARINA TEMYİZ ........................................ 583
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 583
II. KANUN YARARINA TEMYİZ BAŞVURUSUNA KONU OLABİLECEK KARARLAR ...... 584
1. İstinaf Yolu Açık Olmayan İdare ve Vergi Mahkemeleri Kararları ................ 584
2. İdare ve Vergi Mahkemelerinin İstinafa Tâbi Olmakla Birlikte İstinaf
İncelemesinden Geçmeden Kesinleşen Kararları ........................................ 585
3. İdare Mahkemelerinin Temyize Tâbi Olmakla Birlikte Temyiz
İncelemesinden Geçmeden Kesinleşen Kararları ........................................ 585
4. Bölge İdare Mahkemelerinin Kararları ........................................................ 585
5. Danıştay Kararları Kanun Yararına Temyiz Edilebilir mi? ............................. 585
III. KANUN YARARINA TEMYİZ BAŞVURUSUNUN YAPILMASI, İNCELENMESİ VE
KARARA BAĞLANMASI ........................................................................................ 586
1. Başvurunun Yapılması ve İncelenmesi ........................................................ 586
2. Başvurunun Karara Bağlanması ................................................................... 586

İçindekiler XXXIX
§ 2 OLAĞANÜSTÜ KANUN YOLU: YARGILAMANIN YENİLENMESİ ................................ 587
I. GENEL OLARAK ................................................................................................... 587
II. YARGILAMANIN YENİLENMESİ NEDENLERİ VE SÜRESİ ....................................... 588
1. Yargılamanın Yenilenmesi Nedenleri ........................................................... 588
2. Süresi ........................................................................................................... 589
III. YARGILAMANIN YENİLENMESİ BAŞVURUSUNUN İNCELENMESİ VE
KARARA BAĞLANMASI ........................................................................................ 589
IV. YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI SONUCUNU DOĞURAN BİREYSEL
BAŞVURU ............................................................................................................ 589

EKLER

EK I ÖZEL YARGILAMA USULLERİ .................................................................................. 595
§ 1 İVEDİ YARGILAMA USULÜ (İYUK md.20/A) ............................................................ 596
I. İVEDİ YARGILAMA USULÜNE TÂBİ DAVALAR ...................................................... 596
1. İhaleden Yasaklama Kararları Hariç İhale İşlemlerine Karşı Açılacak
Davalar ........................................................................................................ 597
2. Acele Kamulaştırma İşlemlerine Karşı Açılacak Davalar .............................. 598
3. Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararlarına Karşı Açılacak Davalar ................... 599
4. Turizmi Teşvik Kanunu’na göre Yapılacak Satış, Tahsis ve Kiralama
İşlemlerine Karşı Açılacak Davalar ............................................................... 599
5. Çevre Kanunu Uyarınca İdarî Yaptırım Kararları Hariç Çevresel Etki
Değerlendirmesi Sonucu Alınan Kararlara Karşı Açılacak Davalar ............... 599
6. Âfet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun
Uyarınca Cumhurbaşkanı Tarafından Alınan Kararlara Karşı Açılacak
Davalar ........................................................................................................ 600
II. ÖZEL USUL KURALLARI ....................................................................................... 600
1. Dava Açma Süresi Yönünden ....................................................................... 600
2. İlk İnceleme Süresi Yönünden ..................................................................... 601
3. Yürütmenin Durdurulması İstemi Hakkında Verilecek Kararlara Karşı
Yapılacak İtiraz Yönünden ........................................................................... 602
4. Savunma Süresi ve Dosyanın Tekemmülü Yönünden .................................. 602
5. Dosyaların Karara Bağlanma Süresi Yönünden ............................................ 603
6. Kanun Yolları Yönünden .............................................................................. 604
§ 2 MERKEZÎ VE ORTAK SINAVLARA İLİŞKİN YARGILAMA USULÜ (İYUK md.20/B) ....... 605
I. BU USULE TÂBİ DAVALAR ................................................................................... 605
II. ÖZEL USUL KURALLARI ....................................................................................... 606
1. Dava Açma Süresi Yönünden ....................................................................... 607
2. İlk İnceleme Yönünden ................................................................................ 607
3. Yürütmenin Durdurulması İstemi Hakkında Verilecek Kararlara Karşı
Yapılacak İtiraz Yönünden ...........................................................................
Bu ürüne ilk yorumu siz yapın!
Bu ürünün fiyat bilgisi, resim, ürün açıklamalarında ve diğer konularda yetersiz gördüğünüz noktaları öneri formunu kullanarak tarafımıza iletebilirsiniz.
Görüş ve önerileriniz için teşekkür ederiz.
İDARİ YARGILAMA HUKUKU 4 . BASKI 2026 BU ÜRÜN ÖN SİPARİŞTİR 19.10.2026 TARİHİNDE SEVK EDİLECEKTİR 9786255785268
İDARİ YARGILAMA HUKUKU 4 . BASKI 2026  BU ÜRÜN ÖN SİPARİŞTİR  19.10.2026 TARİHİNDE SEVK EDİLECEKTİR

Tavsiye Et

*
*
*
ideasoft e-ticaret paketleri ile hazırlandı.